System operacyjny - co to?

System operacyjny jest sercem niemal każdego urządzenia. Niezależnie od tego, czy mówimy o komputerze, konsoli do gier, telewizorze, czy smartfonie, do poprawnego działania, wymagają one systemu operacyjnego. Bez niego urządzenie nie może działać. To on odpowiada za wykonywanie zlecanych przez użytkownika zadań oraz za poprawne działanie zainstalowanych aplikacji. Nie każdy użytkownik tych urządzeń wie jednak, co to jest system operacyjny i jakie są jego funkcje. Dlatego też warto zastanowić się nad tym, jakie są podstawowe zadania systemu operacyjnego.

Czego dowiesz się z tego artykułu:

System operacyjny to platforma, która jest niezbędna, aby użytkownik mógł korzystać ze sprzętu komputerowego i jakichkolwiek programów. Z naszego artykułu dowiesz się:

• Jak jest zbudowany system operacyjny i co z tego wynika.
• Jakie zadania spełnia system operacyjny.
• Czym różnią się systemy firmy Apple od systemu wbudowanego w telefon

Czym jest system operacyjny?

Odpowiadając na pytanie, czym jest system operacyjny, należy najpierw zastanowić się nad tym, jaka jest jego struktura. Na bazowy schemat budowy systemu operacyjnego składają się trzy elementy, do których zalicza się:

1. Jądro systemu operacyjnego (ang. kernel) — to właśnie ono odpowiada za główne zadania systemu operacyjnego. Na jądro systemu składają się części składowe, przeznaczone do wykonywania podstawowych zadań systemu operacyjnego. Jedną z tych części jest planista czasu procesora, który określa jak długo zajmie wykonanie danych zadań i w jakiej kolejności powinny one być wykonywane. Kolejny ważny element to przełącznik zadań. Jak sama nazwa wskazuje, to on wybiera, które zadanie powinno być wykonywane w danym momencie. Równie istotny jest moduł odpowiedzialny za komunikację pomiędzy zadaniami. Jądro systemu operacyjnego posiada również moduł, który odpowiada za przypisywanie pamięci do konkretnych zadań.
2. Powłoka systemu operacyjnego — jej zadaniem jest umożliwienie komunikacji użytkownika z systemem operacyjnym. To interfejs, który umożliwia użytkownikowi komunikację z systemem — może mieć postać graficzną (GUI) lub tekstową (CLI). Pozwala ona na wyświetlanie informacji w sposób zrozumiały dla użytkownika. Ikony, pasek start, okienka, pozostałe programy, które możemy uruchomić. Wszystko to jest właśnie powłoką systemu operacyjnego. Dzięki niej możemy w łatwy
3. System plików — potrzebny jest on do zapisu danych na

Oczywiście, należy zauważyć, że znajomość budowy systemu operacyjnego nie jest warunkiem koniecznym do obsługi komputera. Niemniej jednak należy zauważyć, że jest to wiedza, niezwykle przydatna. Systemy operacyjne bowiem mają swoje zalety, ale jak każde inne narzędzie, potrafią się psuć, a bez nich sprzęt komputerowy jest bezużyteczny. Odpowiednia wiedza pozwoli na łatwiejsze zdiagnozowanie problemu a w rezultacie, pomoże w jego wyeliminowaniu.

Wybór odpowiedniego systemu operacyjnego wpływa nie tylko na kulturę pracy i swobodę uruchamiania programów. Wydajny system operacyjny pozwala pracować szybciej, efektywniej i bezpieczniej.

Czy można mieć więcej niż jeden system operacyjny na jednym komputerze?

Struktura systemu operacyjnego jest silnie uporządkowana, ale nie znaczy to, że na komputerze może działać wyłącznie jedno wirtualne środowisko programów. Wykorzystując multi-booting lub narzędzia do wirtualizacji, można pracować na różnych systemach operacyjnych z tej samej maszyny. To przydatne rozwiązanie np. dla developerów, którzy muszą sprawować kontrolę nad wydajnością aplikacji na różnych platformach.

Jakie są zadania systemu operacyjnego?

Główne zadania systemów operacyjnych to:

• zarządzanie zasobami komputera,
• komunikacja między procesami,
• komunikacja z urządzeniami zewnętrznymi,
• udostępnianie środowiska do pracy biurowej, pracy programów,
• odpowiadanie za obsługę sprzętu,
• obsługa błędów i przeciwdziałanie nim.

System operacyjny to platforma, dzięki której działają inne programy. Można powiedzieć, że jest to podstawowy program, bez którego żadne inne zadanie nie może być wykonane. To właśnie w systemie komputerowym zachodzą procesy, które pozwalają innym programom na komunikacje z użytkownikiem i reagowanie na jego polecenia. Dzięki systemowi operacyjnemu komunikują się one z pamięcią operacyjną i wykonują przeznaczone zadania.

System operacyjny zarządza procesami i nadzoruje pracę urządzeń zewnętrznych. To dzięki niemu myszka i klawiatura oraz inne urządzenia podłączone do komputera działają poprawnie. To on pozwala na odpalenie Facebooka czy innych programów na urządzeniach mobilnych. Innymi słowy, odpowiadając na pytanie: co to jest system operacyjny? Można powiedzieć, że jest to serce komputerów, telefonów, tabletów i innych urządzeń.

Zdecydowanie najważniejszym zadaniem systemu operacyjnego jest dbanie o działanie procesora oraz o pamięć urządzenia. Dba on o zarządzanie pamięcią i to, żeby dane nie zostały bezpowrotnie utracone, odpowiada za poprawne działanie procesora graficznego itd. Zarządza również graficznym interfejsem w komputerach klasy PC, jak i w innych urządzeniach takich jak smartfony czy tablety.

System operacyjny bezustannie monitoruje działanie procesów i aplikacji. Jest to niezwykle ważne, gdyż jeżeli wystąpi jakakolwiek usterka czy błąd to może on zakończyć jego działanie po to, aby uchronić użytkownika przed utratą danych. Przykładem błędu w zarządzaniu pamięcią operacyjną jest słynny Blue Screen of Death charakterystyczny dla systemu Windows, który pojawia się wraz z krytycznym błędem systemu operacyjnego.

Systemy operacyjne z naszej oferty:

Microsoft

Microsoft Windows 11 Home

Microsoft

Microsoft Windows 11 Professional

Jakie są systemy operacyjne na rynku? Najpopularniejsze systemy operacyjne

Warto zauważyć, że na rynku obecnie znaleźć można całą masę systemów operacyjnych. Dla wielu osób system operacyjny to Microsoft Windows. Trudno się dziwić, jest to bowiem najpopularniejszy system operacyjny, a w dodatku jest to jeden z najbardziej stabilnych systemów dostępnych na rynku, wyróżniający się przyjaznym interfejsem graficznym. System Windows nie jest jednak jedyną, dostępną opcją. Obecnie, zoptymalizowanych systemów operacyjnych, które pozwalają na płynną pracę, jest kilka.

Windows

Pierwsze systemy operacyjne nie były tworzone z myślą o wygodzie czy użytkownikach domowych, dlatego interfejs użytkownika, funkcjonalność, czy sama budowa systemu operacyjnego pozostawiały wiele do życzenia. Zmieniło to pojawienie się na rynku w roku 1985 systemu operacyjnego Microsoft Windows. System operacyjny stworzony do użytku domowego stał się niezwykle popularny i obecnie na rynku dostępna jest jego jedenasta wersja.

System stworzony do obsługi komputerów stacjonarnych zyskał sympatię użytkowników głównie dzięki swojej prostocie użytkownika, przyjaznej komunikacji użytkownika z systemem, dbałości o bezpieczeństwo danych, a jego przystępny interfejs sprawia, że jego użytkownik nie miał żadnych problemów z obsługą. Niezależnie od tego, czy była to osoba przyzwyczajona do komputerów, czy też ktoś, kto dopiero zaczynał swoją przygodę z technologią informacyjną.

Windows to najpopularniejszy system operacyjny dostępny na rynku. Mówiąc krótko, jest on świetnym systemem komputerowym stworzonym z myślą o komputerach osobistych. Zapewnia ogromną dostępność aplikacji, możliwość dopasowania do preferencji użytkownika i mechanizmy bezpieczeństwa — Microsoft Defender skutecznie chroni przed wirusami i innymi cyber zagrożeniami. Dzisiaj większość osób korzysta już z systemu Windows 10 albo Windows 11.

Linux

System operacyjny Linux to tak naprawdę grupa oprogramowania, które ma wspólne jądro systemu operacyjnego. Obecnie wiele dystrybucji Linuxa jest przyjaznych dla początkujących. Linux to rodzina systemów operacyjnych opartych na jądrze Linuxa, używana zarówno przez entuzjastów, jak i w profesjonalnych zastosowaniach. Nie tylko na komputerach ale jego zastosowanie zawiera także serwery i urządzenia mobilne. Jest to wciąż jednak trzeci najpopularniejszy OS dla komputerów stacjonarnych. Linux zapewnia niespotykane w Windowsie możliwości konfiguracyjne systemu operacyjnego, jednak przez swoje skomplikowanie nie nadaje się on dla początkującego użytkownika. Nie zmienia to jednak faktu, że dla zapalonych programistów Linux stanowi bazową platformę programową, jądro Linux zostało stworzone w modelu open-source. Osoby, które nie znają się na konfiguracji systemu operacyjnego, raczej powinny omijać Linuxa.

Android

Android to system, który został stworzony na urządzenia mobilne i obecnie jest to najpopularniejszy system operacyjny dostępny na rynku z udziałem przekraczającym 70%. Co ciekawe system Android oparty jest na linuxie. Android to system operacyjny odpowiedzialny za obsługę urządzeń mobilnych w sposób przyjazny i intuicyjny dla użytkownika. Napędza głównie telefony komórkowe, tablety, ale też telewizory i samochodowe systemu infotainment. Wyróżnia go łatwość użytkowania, modyfikowalność i ciągła ewolucja.

macOS

Jest to system marki Apple stworzony z myślą o urządzeniach tej marki. Ma mniejszy udział w rynku globalnym niż Windows, ale cieszy się popularnością w różnych sektorach, mi.in. branży kreatywnej. Nie zmienia to jednak faktu, że w porównaniu z innymi systemami operacyjnymi jest on niezwykle funkcjonalny i rzadko się zawiesza. Obok stabilności działania macOS jest też niezwykle bezpieczny właśnie z uwagi na swój zamknięty charakter.

Jego ogromną zaletą jest również to, że jest on niezwykle elegancki i dostosowany do potrzeb użytkownika. Obok macOS Apple posiada również system iOS dedykowany do urządzeń zamkniętych, doskonale integrujący się z systemem macOS, na którym pracują komputery amerykańskiego producenta.

Jak widać, system operacyjny spełnia wiele funkcji, które pozwalają nam na wykorzystanie pełnego potencjału urządzenia, z którego korzystamy. Niezależnie czy mówimy o komputerze stacjonarnym, czy smartfonie, bez systemów operacyjnych byłby one kompletnie bezużyteczne.

Dlaczego wybór systemu operacyjnego ma znaczenie?

Poszczególne rodzaje systemów operacyjnych różnią się między sobą w wielu kwestiach. Decydując się na wybór OS, pamiętaj, że w każdym przypadku kwestie interfejs, zarządzanie zasobami, bezpieczeństwem i urządzeniami peryferyjnymi będzie wyglądało nieco inaczej. Jeśli wykorzystujesz komputer lub urządzenie mobilne do własnych potrzeb na co dzień w domu lub pracy, niemal na pewno wystarczy Ci Microsoft Windows i Android jako fundamenty działania sprzętu. Kiedy jednak pracujesz z różnymi aplikacjami albo tworzysz lub modyfikujesz kod źródłowy aplikacji, lepszym wyborem może okazać się inny system.

W sklepie Soft360 znajdziesz wygodne narzędzia do wirtualizacji systemu, a także oprogramowanie do tworzenia backupu, które pozwoli Ci bezpiecznie zarządzać plikami w razie awarii.